အမ်ဳိးသားတီဘီေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးငါးႏွစ္စီမံကိန္း ေရးဆြဲအေကာင္အထည္ေဖာ္

ေနျပည္ေတာ္ မတ္ ၂၅

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္လည္း တီဘီ၊ တီဘီ/အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီႏွင့္ ေဆးယဥ္ပါးတီဘီေရာဂါမ်ားသည္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ျပႆနာအျဖစ္ တည္ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္အစီရင္ခံစာအရ စုစုေပါင္းတီဘီလူနာ တစ္သိန္းေလးေသာင္းခန္႔ကို ရွာေဖြကုသေပးႏုိင္ခဲ့ပါ ေၾကာင္းႏွင့္ ကမၻာ့တီဘီရည္မွန္းခ်က္(၂ဝ၃၅)ကို ျပည့္မီ ႏုိင္ရန္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕မွ ထုတ္ျပန္ထားေသာ End TB Strategy ကို အေျခခံ၍ အမ်ဳိးသားတီဘီေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးငါးႏွစ္စီမံကိန္း(National Strategic Plan) (၂ဝ၁၆-၂ဝ၂ဝ)ကိုေရးဆြဲခဲ့ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း မတ္ ၂၄ ရက္ နံနက္ပိုင္းက ေနျပည္ေတာ္ရွိ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာန အစည္းအေဝးခန္းမ၌ က်င္းပသည့္ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ကမၻာ့တီဘီေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးေန႔အခမ္းအနားတြင္ က်န္းမာ ေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ သက္ခိုင္ဝင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တီဘီေရာဂါသည္ ကမၻာေပၚ၌ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ျပႆနာအျဖစ္ တည္ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး ကမၻာ့လူဦးေရ၏ သုံးပုံတစ္ပုံမွာ တီဘီပိုးကူးစက္ခံထားရေၾကာင္း၊ ႏွစ္စဥ္ ကမၻာေပၚတြင္ တီဘီလူနာ ၁ဝ ဒသမ ၄ သန္းခန္႔ ျဖစ္ပြား ၿပီး ၁ ဒသမ ၈ သန္းခန္႔ ေသဆုံးလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ တီဘီ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူမ်ား၏ ၈ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ အသက္(၁၅)ႏွစ္မွ (၅၄)ႏွစ္အရြယ္တြင္ အျဖစ္မ်ားသျဖင့္ တိုင္းျပည္၏ကုန္ထုတ္စြမ္းအား အေပးႏုိင္ဆုံးအုပ္စုတြင္ ျဖစ္ပြားေန သည္ကို ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း။

ေဆးယဥ္ပါးတီဘီလူနာမ်ားကို ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္၌ ၿမိဳ႕နယ္ အားလုံးတြင္ ေရာဂါရွာေဖြေဆးကုသမႈခံယူႏုိင္ေအာင္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း ကုသခဲ့ေသာ ေဆးယဥ္ပါးတီဘီလူနာမ်ား၏ ေဆးကုသမႈ ေအာင္ျမင္ႏႈန္းမွာ ၈၃ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ေအာင္ျမင္မႈရရွိ ခဲ့ေၾကာင္း၊ ကမၻာ့ရန္ပုံေငြအဖြဲ(Global Fund)ႏွင့္ ေထာင္စုႏွစ္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ သုံးမ်ဳိး (3MDG)ပုံေငြမ်ားျဖင့္ ေဆးယဥ္ပါးတီဘီလူနာမ်ား ကို အာဟာရေထာက္ပံ့ျခင္း၊ ခရီးစရိတ္ေထာက္ပံ့ျခင္း မ်ားႏွင့္ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးမႈမ်ားအတြက္ ကုန္က်စရိတ္ ေထာက္ပံ့ျခင္းတို႔ကို ေဆးကုသမႈကာလ လေပါင္း ၂ဝ အတြင္းရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ရွိေၾကာင္း ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ သက္ခုိင္ဝင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေဆးယဥ္ပါးတီဘီေရာဂါရွာေဖြျခင္းကို လူနာမ်ား လက္လွမ္းမီေစရန္လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးႏွင့္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ဇီဝလုံၿခဳံမႈအဆင့္(၃)ရွိ တီဘီဓာတ္ခြဲ ခန္းမ်ားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိၿပီး ၂ဝ၁၆-၂ဝ၁၇ ဘ႑ာ ႏွစ္တြင္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕၌ တိုးခ်ဲ႕ေဆာင္ရြက္သြားရန္ စီစဥ္ လ်က္ရွိသည္။ လူဦးေရ ၅၁ ဒသမ ၄ သန္းရွိသည့္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံတြင္ ႏွစ္စဥ္ တီဘီလူနာသစ္ႏွစ္သိန္းခန္႔ ျဖစ္ပြားေန သည္ဟု ခန္႔မွန္းထားရာ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္တြင္ တီဘီလူနာ တစ္သိန္းခြဲခန္႔သာ ေရာဂါရွာေဖြကုသမႈေပးႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ တီဘီေရာဂါ ကြင္းဆင္းရွာေဖြကုသျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္သည္။

၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ကမၻာ့တီဘီေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ေဆာင္ပုဒ္မွာ Unite to End TB ျဖစ္ၿပီး ''တီဘီေရာဂါကင္းေဝးဖို႔ အားလုံးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္စို႔'' ဟု ျမန္မာမႈျပဳထားရာ တီဘီေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးဝန္ထမ္း မ်ားႏွင့္ အေျခခံက်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားသည္ ေစတနာ့ ဝန္ထမ္းက်န္းမာေရးလုပ္သားမ်ား၊ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ကမၻာ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၊ အလွဴရွင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ပူးေပါင္း ကာ နယ္စပ္ေဒသမ်ားအပါအဝင္ ေက်းလက္ေဒသ ေအာက္ေျခအထိ ေရာဂါရွာေဖြကုသမႈေပးႏိုင္ေရး ေဆာင္ ရြက္ရမည္ျဖစ္သည္။

တီဘီေရာဂါကာကြယ္ကုသေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ ရြက္ရာတြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ အတူ ႏွီးႏႊယ္ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပလူမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္အတူ ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လုံး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကမွသာ ကမၻာ့တီဘီရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ သည့္ ၂ဝ၃၅ ခုႏွစ္တြင္ တီဘီေရာဂါအမွန္တကယ္ ကင္းေဝး သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

(ႏုိင္လင္းၾကည္)