(3.5.2016) ေၾကးမံုစာတည္းရႈေထာင့္

သတင္းလြတ္လပ္မႈႏွင္႕အတူ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈရွိရမည္

ယေန႔ ေမလ ၃ ရက္ေန႔သည္ ကမၻာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ ျဖစ္္သည္။ ထိုေန႔ကို ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ား သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ မည္သည့္ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိရွိေနသည့္ အေျခအေနမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ျပည္သူမ်ား သိရွိႏိုင္ေအာင္ အသိေပးရန္၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္  အေရးပါပုံႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး သိျမင္နားလည္မႈ ျမႇင့္တင္ရန္ႏွင့္  Windhoek ေၾကညာစာတမ္းႏွင့္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ Universal Declaration of Human Rights ၏ Article 19 ပါအခ်က္ျဖစ္သည့္ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုမႈကို ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ား၏အစိုးရ မ်ားက ေလးစားက်င့္သုံးရန္ တာဝန္ရွိသည္ဟူသည့္အခ်က္ကို သတိေပးလိုသည့္  ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္  က်င္းပျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အတိုင္းအတာတစ္ခု အထိရေနၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း  အေကာင္းဆုံးအေနအထားသို႔ မေရာက္ေသးေခ်။ Reporters Without Borders Index က ေလ့လာထားသည့္ ႏ္ိုင္ငံေပါင္း ၁၈ဝ တြင္ အဆင့္ ၁၄၃ ေနရာတြင္ရွိ ေနၿပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွ(၁ဝ)ႏိုင္ငံတြင္ အဆင့္(၅)ေနရာတြင္ ရပ္တည္ေနသည္ဟုဆိုထားရာ ကမၻာ့အလယ္တြင္ သတင္းလြတ္လပ္ မႈ အဆင့္မျမင့္မားေသးေသာ္လည္း အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ အလယ္အလတ္အဆင့္ေနရာသို႔ ေရာက္ရွိေနၿပီဟု ဆိုႏိုင္သည္။

ထိုအဆင့္သို႔ေရာက္ရွိလာေအာင္ ယခင္အစိုးရလက္ထက္ ကတည္းက ပုဂၢလိကမီဒီယာမ်ား လြတ္လပ္စြာ ေရးသားထုတ္ေဝ ခြင့္ျပဳေပးခဲ့ရာ တိုေတာင္းသည့္အခ်ိန္ကာလအတြင္း သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္ ဤမွ်ရရွိခဲ့သည္မွာ အံ့ၾသဖြယ္ပင္။ သို႔ေသာ္ သတင္းသမားမ်ား  လုံၿခံဳေဘးကင္းေရး၊ လြတ္လပ္စြာ  သတင္း ရယူေရးအပိုင္းတြင္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိေနေသးသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ယခင္အေစာပိုင္းအေျခအေနထက္ သတင္း လြတ္လပ္မႈ သာလြန္စြာရရွိေနသည္မွာ အမွန္ျဖစ္သည္။ အစိုးရသစ္ အေနျဖင့္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ မီဒီယာက႑ကို ျမႇင့္တင္ေပးမည္ ဟုဆိုထားျပန္သျဖင့္ မီဒီယာက႑တိုးတက္ေရးအတြက္  အလား အလာေကာင္းပင္ ျဖစ္သည္။

တစ္ဖက္က ဤသို႔အခြင့္အေရးမ်ားကိုေပးထားေသာ္လည္း မီဒီယာအခ်ဳိ႕အေနျဖင့္ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈ အားနည္းေန ေသးသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ အထူးသျဖင့္ က်င့္ဝတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းမႈ၊ အမုန္းပြားေစမႈ၊ အထင္အျမင္လြဲမွားေစမႈမ်ား အခ်ဳိ႕ မီဒီယာမ်ားတြင္ ျမင္ေတြ႕ေနရေသးသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ယုံၾကည္ခြင့္ရွိၿပီး လူမ်ဳိးေပါင္းစုံ စုေပါင္း ေနထိုင္ေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး၊ တစ္ဖြဲ႕ႏွင့္တစ္ဖြဲ႕ ယုံၾကည္မႈပ်က္ျပားေစေသာ၊ အမုန္းပြားေစေသာ၊ အထင္အျမင္လြဲမွားေစေသာ၊ ကိုယ္က်င့္တရားပ်က္ျပားေစေသာ ေရးသားေဖာ္ျပမႈမ်ားရွိခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

အစိုးရအေနျဖင့္လည္း  သတင္းသမားမ်ား  လြတ္လပ္စြာ သတင္းရယူႏိုင္ေရးႏွင့္ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေရးသားႏိုင္ေရး အတြက္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အေနျဖင့္လည္း ေလးစားလိုက္နာ၊ နားလည္လက္ခံတတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ဗမအငခူန ၁၉ တြင္လည္း လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုမႈကို အစိုးရမ်ားက ေလးစားလိုက္နာဖို႔ တာဝန္ရွိသည္ဟု သတိေပးထားသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ ကမၻာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔တြင္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ပိုမိုတိုးတက္ျမင့္မားလာေစရန္အတြက္ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုမႈမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာရန္ ႏွင့္ လြတ္လပ္မႈႏွင့္အတူ တာဝန္ယူမႈ၊  တာဝန္ခံမႈမ်ားကိုလည္း ပိုမိုအေလးထား လိုက္နာက်င့္သုံးၾကရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။      ။